محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
84
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
خود از سليمان بن حرب و او از حماد به نقل از ايوب به نقل از عكرمه براى ما حديث بلندى را دربارهء فتح مكه نقل مىكند و از جمله مىگويد : « . . . سپس ابوسفيان گفت : قريش را چپاول كردند . عباس گفت : اى رسول خدا اگر مرا اجازه دهى به ميان مردم مكه بروم و آنان را فراخوانم و امان دهم و براى ابوسفيان نيز چيزى قرار دهم ! مىگويد : عباس سوار شهباء ، استر پيامبر صلى الله عليه و آله شد و رهسپار گشت . حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : عمويم را به من باز گردانيد كه عموى هر كس چون پدر اوست . راوى مىگويد : عباس رهسپار شد و به ميان مردم مكه رسيد و گفت : اى اهل مكه ! اسلام آوريد تا در امان باشيد ، شما به محلهاى بسيار نامطمئنى پناه آوردهايد . مىگويد : رسول خدا صلى الله عليه و آله زبير را از سمت بالاى مكه و خالد بن وليد را از پايين مكه ، اعزام داشته بود ، عباس به ايشان گفت : زبير از سمت بالا و خالد از سمت پايين آمدهاند و اين همان خالدىاست كه مىشناسيد و خزاعهاى كه پوزهها بر خاك مىمالد . راوى مىگويد : سپس گفت : هر كس سلاح بر زمين بگذارد ، در اماناست . هركس در به روى خود ببندد ، درامان است . هركس وارد خانهء ابوسفيان شود ، در امان است . و مىافزايد : پس از آن پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله بر آنان ظاهر گشت و به مردم امان داد ، مگر به بنىبكر از خزاعه . سپس چهار نفر را نام برد : مقيس بن صبابه ، عبداللَّهبن ابىسرح ، ابنخطل و ساره « 1 » از كنيزان بنىهاشم . مىگويد نمىدانم نام حماد و ساره در حديث ايوب آمده يا حديث ديگرى . خزاعه تا نيمروز جنگيدند و آن گاه خداوند - عزّوجلّ - اين آيات را نازل كرد كه : أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَ تَخْشَوْنَهُمْ فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ وَ يُخْزِهِمْ وَ يَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَ يَشْفِ
--> ( 1 ) - ابنهشام در « السيرةالنبويه » اين چهار نفر را در شمار كسانى مىشمارد كه در روز فتح مكه ، پيامبرگرامى صلى الله عليه و آله از ايشان نام برد و دستور قتل آنان را - حتى اگر پشت پردهء كعبه پنهان شده باشند - صادر فرمود و به ديگران امان داد ، و بر اين چهار تن ، حويرث بن نقيذ بن وهب و دو تن از كنيزكان عبداللَّه بن خطل كه در هجو رسول خدا صلى الله عليه و آله آواز مىخواندند ، افزوده است نك : سيرهء ابنهشام ، ج 2 ، ص 273 ، چاپ الجماليهء مصر .